Wytyczne dotyczące sprawiedliwego traktowania marynarzy zatrzymanych w związku z domniemanymi przestępstwami
Po kampanii na rzecz lepszej ochrony prawnej marynarzy zatrzymanych pod zarzutem popełnienia przestępstw morskich, Międzynarodowa Federacja Transportowców (ITF) odegrała kluczową rolę w zapewnieniu nowych zabezpieczeń za pośrednictwem Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) i Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO).
Wytyczne te są teraz ważniejsze niż kiedykolwiek w obliczu narastającego problemu zatrzymywania marynarzy pod zarzutem popełnienia przestępstw morskich, zwłaszcza gdy na pokładzie statku znaleziono narkotyki, o których nikt z załogi nie miał pojęcia.
Nowe wytyczne zostały sformułowane na trzecim posiedzeniu Wspólnej Trójstronnej Grupy Roboczej MOP i IMO, mającym na celu identyfikację i rozwiązanie problemów marynarzy i czynnika ludzkiego, które odbyło się w Genewie w dniach 26–28 listopada 2024 r.
MOP i IMO ratyfikowały następnie wytyczne bez poprawek za pośrednictwem swoich organów zarządzających. Wytyczne zostały przekazane do wdrożenia państwom członkowskim IMO i MOP. Są one uzupełnieniem już istniejących Wytycznych w sprawie sprawiedliwego traktowania marynarzy w razie wypadku morskiego.
Ideą nowych wytycznych jest zapewnienie, że „marynarze zatrzymani pod zarzutem popełnienia przestępstwa będą traktowani sprawiedliwie podczas każdego dochodzenia i zatrzymania przez organy publiczne, a zatrzymanie nie będzie trwało dłużej niż jest to konieczne, zgodnie z prawem państwa portu lub państwa nadbrzeżnego”. Wytyczne uznają wyjątkową rolę marynarzy i to, że ze względu na globalny charakter działalności branży żeglugowej, który oznacza, że marynarze przekraczają granice różnych jurysdykcji, potrzebują oni „szczególnej ochrony” w kontaktach z organami publicznymi.
Nowe wytyczne również:
• Określają różne obowiązki w zakresie sprawiedliwego traktowania marynarzy zatrzymanych z podejrzeniem popełnienia przestępstwa: dla państw portowych i nadbrzeżnych, państw bandery, armatorów oraz państwa, którego obywatelem jest marynarz.
• Zapewniają wsparcie marynarzom, w tym dostęp do usług konsularnych i pomocy prawnej, a także określają znaczenie środków niepolegających na pozbawieniu wolności w trakcie śledztwa.
• Podkreślają konieczność korzystania przez marynarzy z podstawowych praw człowieka oraz konieczność traktowania ich z szacunkiem i godnością w każdym momencie.
• Apelują o zacieśnienie współpracy między państwami bandery, państwami obywatelstwa marynarzy, państwem portu, w którym marynarze są przesłuchiwani lub przetrzymywani, a także z armatorami i przedstawicielami marynarzy.
• Zgadzają się, że marynarze muszą być świadomi ryzyka związanego z obciążeniem się winą oraz dostępnych opcji w przypadku, gdy znajdą się w sytuacji, w której będą przesłuchiwani lub przetrzymywani.
Wytyczne można znaleźć tutaj: https://www.ilo.org/resource/other/guidelines-fair-treatment-seafarers-detained-connection-alleged-crimes